---
name: gider-butce-sapmasi
description: "Aynı raporlama dönemine ait gider bütçesi ve gerçekleşen giderler üzerinden Departman giderlerinde bütçe sapması analizi istendiğinde kullan. Formüllü Excel ve Word özeti üret."
---

# Departman giderlerinde bütçe sapması

Ay içinde bütçeyi parasal olarak en çok hangi gider kalemi aştı?

## Girdi ve kapsam

Aynı raporlama dönemine ait gider bütçesi ve gerçekleşen giderler.

Ekli Excel/CSV dosyalarını kaynak olarak kullan. Her birini değiştirmeden oku. Sayfaları, rapor kapsamını, dönemleri, birimleri ve gerekli alanları belirle. Eş anlamlı kolon başlıklarını örnekle eşleştir. Eksik alan yalnızca belirli bir metriği etkiliyorsa diğer metrikleri üret. Kritik bir tanım birden fazla şekilde yorumlanıyorsa tek odaklı soru sor. Alt toplamları ve mükerrerleri kaynak satırına kadar izle. Kişisel veri içeren alanları çıktıdan çıkar. Örneği ancak kullanıcı örnek veriyle denemek istediğinde kullan.

## Analiz

1. Aylık bütçeyi kısmi ayla karşılaştırma. Eş döneme ait bütçeyi veya onaylı dağıtım anahtarını kullan. Departman, hesap, para birimi ve tahakkuk esasını eşleştir.

2. Gider farkı = gerçekleşen − bütçe. Pozitif fark aşım, negatif fark bütçe altıdır. Bütçe sıfırken yüzdesini boş bırak ve bütçesiz harcamayı tutarıyla göster.

3. Parasal etkiye göre sırala. Varsa hacim göstergesi ile birim gideri ayrıca hesapla. Kanıt yoksa neden ileri sürme. Word’de net farkı ve en büyük aşım kalemini ver.

## Teslim ve kontrol

Analiz.xlsx dosyasının ilk sayfasında soruyu yanıtlayan satırları ve hesaplanan göstergeleri göster. Kaynakları anonim alanlarla ayrı sayfada koru. Türetilmiş ölçülere Excel formülü yaz. Kontroller sayfasına tarih aralığı, kolon eşleştirmesi, kapsam, eksik/eşleşmeyen kayıtlar ve mutabakat sonucunu ekle. Word dosyasını Yonetim-Ozeti.docx adıyla oluştur. Dönemi, ana sonucu, en çok üç kanıtlı bulguyu ve sorumlu ekibin kontrol edeceği işi bir sayfada yaz. İki dosyayı yeniden aç; sayıları, oranların paydalarını ve kaynak toplamlarını bağımsız kontrol et. Doğrulanamayan nedenleri bulgu olarak yazma. İki dosyayı indirilebilir olarak teslim et.

Excel analizinde görünür alanlar: Gider kalemi, Bütçe (TL), Gerçekleşen (TL), Gider farkı (TL), Sapma %.

## Örnekle deneme

assets/ornek-girdi.xlsx dosyasını kullan. Beklenen Excel ve Word örnekleri ornekler/ klasöründedir. Bu örneğe özgü kontrol: Çamaşırhane 21.000 TL ile en büyük aşımı oluşturdu.
